ΤΟ ΟΧΙ ΔΕΝ ΤΟ ΕΙΠΕ ΜΟΝΟ Ο ΛΕΩΝΙΔΑΣ... ΤΟ ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ ΤΟ ΕΙΠΕ Η ΕΛΛΑΣ

Αξιοσημείωτο δίδυμο. Συνταιριάζεται με κάποιο τρόπο Ελλάδα και πενία ή οι δύο έννοιες είναι αναπόσπαστα δεμένες εκ γενετής;

του ΕΜ. ΜΙΚΡΟΓΙΑΝΝΑΚΗ

΄Eνα πολύ σπουδαίο χωρίο του Hροδότου πάει να δώσει απάντηση στο ερώτημα τί είναι Ελλάς και ποία είναι η σχεση της με την πενία αλλά έχει παρερμηνευθεί, φοβούμαι, με ολέθριες συνέπειες. Είναι το χωρίο 7.102, όπου ο Ηρόδοτος παρουσιάζει τον βασιλέα της Σπάρτης Δημάρατο (ή Δημάρητο) να συμβουλεύει τον βασιλέα των Περσών. Ο Δημάρατος είχε καταφύγει στην αυλή των Περσών και τώρα συνόδευε τον βασιλέα της Περσικής αυτοκρατορίας ως σύμβουλος στην μεγάλη του εκστρατεία για ανάκτηση του θρόνου του και υποταγή της Ελλάδος.

Απευθύνεται ο Ξέρξης στον Δημάρατο: «Δημάρατε, βλέπεις και γνωρίζεις το μέγεθος της στρατιωτικής μου δυνάμεως.

Γνωρίζεις και τους ΄Ελληνες. ΄Εχεις την γνώμη ότι οι Έλληνες θα προβάλουν αντίσταση» ; Η απάντηση του πρώην βασιλέως της Σπάρτης δεν είναι άμεση. Κάνει αντερώτηση: « Βασιλεύ, θέλεις να πω αληθινά πράγματα, που είναι κατά κανόνα πικρά, ή να πω ευχάριστα» ; Εντυπωσιακή είναι εδώ η ταύτιση αληθούς και πικρού και η αντίθεση αληθούς και ηδέος. Ο βασιλεύς τον ενθαρρύνει να πει την αλήθεια (ας είναι και πικρή). Ο Δημάρατος αρχίζει με μία πολυθρύλητη φράση (αλλά δυσερμήνευτη, όπως θα δούμε):Τη Ελλάδι πενίη σύντροφός εστι. Με την σύντομη αυτή λακωνική (από Λάκωνα) απόφανση έχομε μπροστά μας τον ορισμό της Ελλάδος. Η ρήση του σε απλούστερη μορφή θα ήταν: Η Ελλάς συντρέφεται ΠΕΝΙΑ (με την φτώχεια συναναπτύσσεται η Ελλάδα)...